İç Meydan Okuma; Bilimcinin Meydan Okuması

Sömürgecilik, coğrafi keşfin ürünlerinden biridir. Coğrafi keşiflere ve sömürgeciliğe yardım edenlerden biri bilimdi. Çünkü bilim(ci) araştırmaları sonucunda önerdiği şeylerde kazanç artışına sebep oluyordu.

Gözlemlenebilecek şeylerden biri insanların neye göre gruplandığıydı. Bunu bilirsek, grupların ayrılıklarından faydalanarak bir şeyler elde edebiliriz, diye düşündük. Eşitsizlik ve farklılıklar bize verimli bir yol sağladı. Yeni kıta ve sömürge kaynaklarımızı anlamak için çokça düşündük ve pek çok yeni disiplin doğurduk. Yeni disiplinlerimizden sosyal bilim ve toplum araştırmaları, insan topluluklarını daha eşitsiz kılan bir paradigmayla yükseldi.

Yaptığımız her gözlem amaçsaldı. Bilim, tarihinde amaçsallıklara ve aracılıklara hizmet eden bir yapıydı.

Bilimciler artık kar veya verimlilik arttırma işinde devletlere ve teşviklere de çalışıyor. Bilimcinin bilimci olarak hayatına devam edebilmesi için bundan kaçış yolu yok gibi. Bu kaçınılmaz duruma rağmen bilimci, tüm bilim algısına meydan okumuştur. Bu konuda bilim de kendi mekanizmalarıyla yardımcı olur.

Bilimi, insanlığı var edecek farklı bir evrim boyutu ve işbirliği kaynağı olarak açıklıyoruz artık. Bilimci de kendi disiplininin değerlerine ve paradigmasına meydan okumaya başladı. Çoğu antropolog, kendi alanlarını ırkçı veya türcü paradigmadan ayrıklaştırabildi. Evrimsel biyologlar uzun bir süre önce evrimi, “güç ve hiyerarşi” odaklılıktan ayrıştırdı. Bunu sağladıkları gözlemler yeni mekanizmaları keşfetmelerine de yol açtı.

Kimi zaman bilimcinin bireysel ve dönemsel çabası, kimi zaman da bilimsel gözlem. Bilim kendisini var etmiş ve fonlamış olan paradigmadan kurtulmuştur. Bilimci, bilimi faydacılıktan farklı algılamaya başlamış, insani değercilik ve farklılıklara saygı konusunda araç edinmiştir.

Bilimsel gözlem, gittikçe kavramsallaşan yapısıyla meydan okumaları kolaylaştırmıştır. Antik çağda bilim daha çok pratik hayata yansıyacak çözümler üzerinde çalışmalıydı. Bu bakımdan antik bilginin doğruluğu pratik uygulama ve fayda ekseninde ele alınırken

Bilimsel metot, kendini taklitten hakikate ulaştırmıştır. Bilimsel metot aklanmıştır!

Önümüzdeki tehlike, teknolojicinin(mühendisin) kendini henüz tahkik etmemiş olmasıdır.

Acaba bilimciler gibi teknolojiciler(mühendisler) de kendi meydan okumalarını gerçekleştirecekler mi? Bir endüstri mühendisi çıkıp sürdürülebilirlikten anladıklarımızı değiştirebilecek mi? Sürdürülebilirliğin gerçek tanımını ve doğasını getirebilecek mi? Bu şekilde mühendisler “çalışan” olmaktan “dönüştürücü” olmak için meydan okuyabilecekler mi? Bilimci gibi olabilecekler mi?

  • Koskoca Newton mekaniğine meydan okuyan bilimci,
  • antropolojinin ırkçı ve batıcı kimliğini önemsizleştirip, antropolojiyi primat kuzenlerimizle ilişkilerimizde bir aktör haline getiren bilimci,
  • sosyolojinin farklılıklardan siyasi starteji oluşturmaya çalıştığı zamanları yok edip, farklı olanı zenginlik sayan bilimci,
  • bilimin sosyolojisini yazan felsefeci,
  • bilim tarihinin rasyonel yeniden inşasını yazan felsefeci,
  • bilimin amaçtan, araç olmaya, araçtan yeni amacına gelmesine, yeni amaçtan amaçları sorgulamaya götüren bilge,
  • yola çıkarken hangi meydan okumayla başlayacağı konusunda kararsızlık duyan teknolojici,
  • bilgi ve dönüşüm aranırken bilgi kaynağı değil dönüşüm ilhamı olan akademisyen,
  • edilgen değil etkin bir tavır sergileyen öğrenci,
  • öğrencisini öğrenmeye gönderirken dönüşümü uman halk,

Kim olduğumuza bakmadan alan ve uzmanlıklarımızda iç meydan okumalarımızı gerçekleştirdikçe, bir şeyler dönüşecek. İç meydan okumasını gerçekleştiren bilim, bize bu konuda en büyük örnek!

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s