Sahtekar/lık Sendromu

Sahtekar/lık sendromu ya da İngilizce aslıyla Impostor Syndrome, insanların başarılarını göremedikleri; başarılarını şans, zamanlama gibi harici sebeplerle açıkladıkları psikolojik sendrom.

Imposter sendromlu birine göre çevresindeki kişiler, bireyin gerçekte olandan daha yetenekli ve zeki olduğunu düşünür. Yani çevredeki insanlar ne söylüyorsa, aslında kişi daha azıdır.

Onlar ne söylüyorsa, söylediklerinin daha eksiğiyim.

Göründüğü gibi olmadığını düşünen insanlar kendilerini sahtekar olarak görüyor. Sahtekar olduğunu düşünen, güveni düşük insanlar, yeterince girişimci ve sağlıklı olamayacağından konunun toplumsal bir boyutu da var. Bu sebeple iş dünyasını hedefleyen dergilerde de bu sendromla ilgili makaleler görmeye başladık.

Peki ne yapılabilir?

İnternette pek çok aşamadan oluşan öneri setleri var. Bence en önemli çözüm adımı Recognize that it exists denen, “böyle bir şeyin olduğunu fark etmek”tir.

Sendromun yapısı da incelenebilir. Diyagramlara bakarak kendimizde hissettiğimiz aşamaları da görebiliriz.

Sahtekarlık Sendromu Döngüsü

Hustle’dan aldığım bu döngüyü Türkçeleştirdim. Orijinali için.

Döngü şu şekilde ilerliyor;

  • Döngünün başlama noktası yapılması gereken bir işle başlıyor.(Sol üstteki kutu)
  • Kendisini yeterli liyakatte görmeyen kişi işle ilgili endişe, kaygı ve kendinden şüphe hislerini yaşıyor. Başarısız olursa gerçek yüzü görünebilir.
  • Bu aşamada iki şey görülebilir;
    • İş öncesinde aşırı hazırlık
    • İşi sürekli erteleme(procrastination)
  • Eğer iş başarılırsa (geçici)ferahlık hissi yaşanır, ama çabalayıp başaramazsa, ya da şans eseri iş düşer ya da tamamlanırsa ferahlık hissi yaşanmadan feedback aşamasına geçilir.
  • İki durumda da pozitif geri bildirim(feed-back) etki etmez.
  • Pozitif gelen bir geri bildirimin bile tehdit olarak görülebilmesi mümkünken, sahtekarlık sendromlu kişiler bu geri bildirim üzerine uzun süreli endişe ve şüphe hisseder.

Durum Ne?

Sendrom, 1970’lerde keşfedildiğinde, sendrom daha çok Afrikan-Amerikan demografik kesimlerinde görülüyordu.

Bugün ise sandığımızdan daha yaygın ve tüm demografik gruplarda görülebilen bir sendrom bu. Milenyum kuşağının(2000’lerde gençlik çağını yaşamış olanlar) %70’inde görülüyor. Yani şu an 30-40 yaş aralığındaki kurumsal çalışanların ve ceoların %70’i bu dertten muzdarip.

Web Önerilerim

  1. Bu konu hakkında Türkçe içerik önermek çok zor. Bulduğum yazılar olayı biraz farklı ve kişisel deneyim çerçevesiden anlatıyordu. Ancak Onedio’daki yazı eğlenceli bir giriş içeriği olabilir. En azından sosyal mecrada paylaşılabilir nitelikte.
  2. Wikipedia makalesi sendromun tarihi ve teorik özelliklerini anlatan güzel bir İngilizce giriş olacaktır.
  3. Google Trends üzerinden arama sıklığına bakılabilir. 2014’te yüksek bir arama oranı görülüyor.

Görsel Kredileri

  • Imposter Syndrome: The Silent Career Killer, Gabe Duverge, Touro University
  • Why 70% of Millennials Have Impostor Syndrome, Breena Kerr, Hustle; tarafımca Türkeçeleştirilmiştir.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s